Phân Biệt Bột Matcha Và Bột Trà Xanh: Sự Khác Biệt Trong Bản Chất

Hương liệu chiết xuất từ ​​trà xanh luôn chiếm ưu thế trong thị trường thực phẩm và đồ uống. Sử dụng các sản phẩm mang hương vị này đã lâu, liệu bạn có phân biệt được sự khác nhau giữa matcha và trà xanh? Cùng WIN Flavor tìm hiểu câu trả lời chi tiết trong bài viết dưới đây!

Bài viết liên quan: 

• Bạn cần biết gì về bột Matcha trong pha chế và sản xuất thực phẩm?
• Sức ảnh hưởng của bột Matcha – Những con số biết nói
• Vì sao bột matcha chiếm ưu thế so với chiết xuất trà xanh?

Hương liệu chiết xuất từ matcha và ​​trà xanh luôn chiếm ưu thế trong thị trường thực phẩm và đồ uống

1. Tìm hiểu bột matcha và trà xanh là gì?

1.1 Bột matcha là gì? Nguồn gốc bột matcha

Hơn 900 năm trước, các nhà sư Phật giáo Thiền tông Trung Quốc đã bắt đầu thực hành pha chế và thưởng trà từ dạng bột mịn. Do đó, pha chế bột matcha truyền thống mang tính chất nghi lễ và thiền định, đòi hỏi các dụng cụ đi kèm và tuân theo quy trình từng bước cẩn thận. 

Vào thế kỷ 11, nghi lễ này được phổ biến sang Nhật Bản và họ bắt đầu sản xuất các loại bột matcha từ đây. Trên thực tế, từ “matcha” xuất phát từ tiếng Nhật: “ma” có nghĩa là chà xát hoặc xay và “cha” có nghĩa là trà. Vậy câu hỏi được đặt ra “bột matcha làm từ gì?”

Trà matcha Nhật Bản là một loại bột mịn được nghiền từ lá trà xanh Camellia sinensis. Loại trà này được trồng chủ yếu ở 2 vùng của Nhật Bản là Uji (Kyoto) và Nishio (Aichi). Lá trà làm matcha phải được trồng dưới bóng râm trong vòng ba tuần và che chắn cẩn thận khỏi ánh sáng mặt trời. Điều này tránh cây sản xuất quá nhiều chất diệp lục, từ đó tạo nên màu xanh lá cây tươi sáng đặc biệt của bột matcha. Ngoài ra, việc che nắng cho cây làm tăng axit amin theanine, khiến nước trà khi pha đậm hương vị umami hơn.

Bột matcha pha cho nước mịn với vị đắng nhẹ, xen lẫn hương vị hoa cỏ ngọt ngào

Nếu bạn thắc mắc matcha và trà xanh có gì khác nhau, thì câu trả lời nằm ở khâu chế biến. Khi cây trà đã sẵn sàng để thu hoạch, người nghệ nhân sẽ hái lá trà bằng tay, sau đó hấp, sấy khô, loại bỏ gân và cuống lá, sau đó nghiền mịn thành bột gọi là bột matcha trong cối đá granite. Việc này đảm bảo quá trình xay không sinh nhiệt, giúp chè giữ được màu xanh tự nhiên, vitamin và khoáng chất. Vì đã loại bỏ gân lá nên bột matcha mịn và có thể hòa tan hoàn toàn trong nước.

Bột matcha thường được pha theo cách truyền thống, bằng cách đánh một muỗng bột với nước nóng cho đến khi sủi bọt. Nước trà mịn với vị đắng nhẹ, xen lẫn hương vị hoa cỏ ngọt ngào.

Bột matcha của WIN Flavor được khách hàng quan tâm nhiều 

1.2  Bột trà xanh là gì? Nguồn gốc bột trà xanh

Để phân biệt và biết được bột matcha và trà xanh có gì khác nhau, bạn cũng cần nắm rõ những thông tin sau đây. Trà xanh được làm từ lá trà tươi, chưa trải qua quá trình làm héo và oxy hóa như trà ô long và trà đen. Trà xanh có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng quá trình sản xuất lan sang nhiều nước ở châu Á, trong đó có Việt Nam. Có nhiều loại trà xanh với đặc tính và hương khác nhau, do loại cây chè được sử dụng, điều kiện trồng trọt, phương pháp canh tác, quá trình trồng trọt và thời gian thu hoạch.

Trà xanh được chế biến bằng phương pháp thủ công và hiện đại. Từ phơi ngoài nắng, sấy khô trên chảo hoặc trong lò sấy đến bảo quản trong túi giấy và đưa đến tay người sử dụng. Ngoài ra, loại trà này có thể có thể làm ra nhiều chế phẩm khác như bột trà, chiết xuất trà và trà sấy khô.

Matcha và trà xanh có sự khác nhau rõ rệt trong khâu sản xuất và chế biến. Bột trà xanh là sản phẩm được tạo nên từ 70% lá chè non và 30% búp chè, trải qua quy trình sản xuất cơ bản là hái chè – sấy – xay xát. Lá chè mất chất diệp lục do sấy nhiệt và được xay bằng máy công nghiệp làm cho bột trà có màu vàng hoặc vàng đen. Bột trà cũng không mịn và còn chứa nhiều chất cặn có thể nhìn thấy rõ bằng mắt thường.

Bột trà xanh là sản phẩm được tạo nên từ 70% lá chè non và 30% búp chè

Bên cạnh matcha thì trà xanh cũng được ứng dụng nhiều trong các sản phẩm của WIN Flavor:

2. Sự khác biệt giữa bột matcha và trà xanh

Bột matcha và trà xanh đều được làm từ lá trà xanh, tuy nhiên quy trình sản xuất và đặc điểm của chúng có sự khác biệt rõ rệt, dẫn đến những ứng dụng và giá thành khác nhau. Do đó, bột macha chính là bột trà xanh, nhưng không phải bất kỳ bột trà xanh nào cũng là bột matcha

2.1 Quy trình sản xuất bột matcha và trà xanh

Quy trình sản xuất bột Matcha

• Trồng và chăm sóc cây trà: Trước khi thu hoạch 20 ngày, lá trà xanh được che phủ bằng lưới để hạn chế ánh nắng mặt trời, kích thích sản sinh L-theanine và chlorophyll, tạo vị ngọt và màu xanh đậm cho matcha.
• Thu hoạch: Lá trà được thu hoạch vào sáng sớm để đảm bảo độ tươi ngon và xanh mướt. Việc thu hoạch được thực hiện thủ công để đảm bảo không làm dập nát lá trà.
• Hấp: Lá trà sau khi thu hoạch được hấp ngay để ngăn chặn quá trình oxy hóa, giúp giữ nguyên màu xanh và hương vị của lá trà.
• Phơi khô: Lá trà được phơi khô bằng phương pháp truyền thống hoặc bằng máy sấy ở nhiệt độ thấp để giữ nguyên hương vị và chất dinh dưỡng.
• Tách gân cuống: Lá trà khô được tách gân cuống để bột mịn, không đắng và chỉ lấy phần thịt lá non do đây là phần chứa nhiều chất dinh dưỡng và hương vị nhất.
• Nghiền mịn: Phần thịt lá trà non được nghiền mịn bằng đá granite để tạo thành bột matcha. Quá trình nghiền đá diễn ra chậm rãi và thủ công để đảm bảo giữ nguyên hương vị và chất dinh dưỡng của matcha.
• Sàng lọc: Bột matcha sau khi nghiền được sàng lọc để loại bỏ những cặn bã lớn, tạo thành bột matcha mịn.

Quy trình sản xuất bột trà xanh

• Trồng và chăm sóc cây trà: Việc chăm sóc cây trà trong quy trình sản xuất matcha và trà xanh tương tự nhau, cây trà được chăm sóc cẩn thận và kích thích sản sinh các chất dinh dưỡng
• Thu hoạch: Lá trà được thu hoạch khi đã đạt chuẩn và có hương vị thơm ngon nhất. Việc thu hoạch được thực hiện hái thủ công hoặc bằng máy.
• Héo: Lá trà được trải phẳng để héo úa trong 12-24 tiếng, giúp giải phóng enzyme oxy hóa.
• Sấy hoặc sao: Lá trà được sấy bằng hơi nóng hoặc sao trên chảo gang để loại bỏ độ ẩm và tạo hương vị đặc trưng.
• Nghiền: Lá trà được nghiền thành bột trà xanh.

Matcha và trà xanh đều được làm từ lá trà xanh nhưng vẫn có khác biệt

2.2 Đặc điểm bột matcha và bột trà xanh

Đặc điểm	Bột Matcha	Trà xanh
Kết cấu	Bột mịn, tan trong nước	Bột thô hơn, có thể còn cặn
Màu sắc	Xanh lục đậm, tươi sáng	Xanh lục, hơi ngả vàng
Hương vị	Bột bắt đầu với vị đắng, sau đó là hậu vị ngọt ngào và cảm giác sảng khoái. Hương trà nhẹ nhàng và tươi mát, khác với các loại trà khác. Vì matcha giữ lại các khoáng chất, đặc biệt là sắt nên sẽ mang chút mùi tanh như mùi rong biển.	Bột có vị đắng và không có dư vị ngọt sau khi uống, vị trà khô và đôi khi hơi khét.
Giá trị dinh dưỡng	Cao hơn, đặc biệt là chất chống oxy hóa, EGCG	Thấp hơn
Ứng dụng	Có tính ứng dụng cao, thường dùng trong ngành thực phẩm và đồ uống, ngành mỹ phẩm, ngành dược phẩm	Bột trà xanh thường là nguyên liệu cha chế, sản xuất sản phẩm đóng chai và không có tính ứng dụng cao như bột matcha. Vị đắng và khét của bộ trà xanh khó kết hợp với các loại nguyên liệu khác và không tan hoàn toàn trong nước nên có thể ảnh hưởng đến kết cấu của thành phẩm.
Giá thành	Bột matcha đắt hơn nhưng chất dinh dưỡng và các chất có lợi cho sức khỏe gấp 7 lần bột trà xanh. Giá bột matcha Nhật Bản dao động từ 1.400.000 VNĐ/ 1Kg đến 6.000.000 VNĐ/ 1Kg	Thấp hơn bột matcha. Giá bột trà xanh chỉ bằng 1/3, từ 700.00 VNĐ/ 1kg đến 900.000 VNĐ/ 1Kg.

3. Các cấp độ bột Matcha 

Matcha thường được chia làm 3 phân khúc chính dựa trên chất lượng và mục đích sử dụng:

3.1 Cấp độ Nghi lễ (Ceremonial Grade)

• Đặc điểm: Là loại cao cấp nhất, làm từ những lá trà non nhất ở ngọn. Bột có màu xanh ngọc bích rực rỡ và độ mịn hoàn hảo.

• Sử dụng: Dùng trong trà đạo hoặc pha uống nguyên chất với nước nóng. Không nên cho thêm đường hay sữa để cảm nhận vị Umami nguyên bản.

3.2 Cấp độ Pha chế (Premium/Cafe Grade)

• Đặc điểm: Màu xanh tươi, vị chát vừa phải và hương thơm mạnh mẽ hơn loại Nghi lễ để không bị lấn át khi pha trộn.

• Sử dụng: Phù hợp nhất để làm Matcha Latte, sinh tố (smoothies), hoặc các loại đồ uống hiện đại. Đây là loại phổ biến nhất tại các quán cà phê.

3.3 Cấp độ Nấu ăn (Culinary Grade)

• Đặc điểm: Làm từ những lá trà già hơn. Vị chát đậm, màu xanh hơi xỉn (vàng nâu). Giá thành rẻ hơn nhiều so với hai loại trên.

• Sử dụng: Dùng để làm bánh (tiramisu, cookies), kem, hoặc làm màu thực phẩm. Vị chát đậm giúp giữ được mùi trà sau khi nướng ở nhiệt độ cao.

4. Phân Biệt Các Loại Matcha Nhật Bản, Đài Loan, Trung Quốc

4.1 Matcha Nhật Bản: “Tiêu chuẩn vàng” của thế giới trà đạo

Matcha Nhật Bản (đặc biệt từ vùng Uji và Nishio) luôn được coi là loại bột trà xanh cao cấp nhất nhờ quy trình canh tác khắt khe.

Quy trình sản xuất: Cây trà được che nắng (shading) trước khi thu hoạch để tăng lượng diệp lục và L-theanine. Lá trà được hấp chín, tách gân và nghiền bằng cối đá Granite thủ công.

Đặc điểm nhận diện:

• Màu sắc: Xanh ngọc bích tươi sáng, rực rỡ.
• Hương vị: Vị Umami đậm đà, ngọt hậu, mùi thơm dịu như rong biển.
• Độ mịn: Bột cực mịn, tan hoàn toàn trong nước.

Ứng dụng: Thưởng thức trà đạo nguyên chất, làm Matcha Latte cao cấp.

4.2 Matcha Đài Loan: Sự lựa chọn hoàn hảo cho ngành pha chế

Matcha Đài Loan nổi tiếng với sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và hương vị mạnh mẽ, rất phổ biến trong các chuỗi trà sữa.

Đặc điểm sản xuất: Quy trình sản xuất công nghiệp giúp tối ưu chi phí nhưng vẫn giữ được hương vị trà tươi. Một số loại thường được ướp thêm hương hoa nhài để tăng độ nồng.

Đặc điểm nhận diện:

• Màu sắc: Xanh hơi sẫm hoặc ngả vàng nhẹ.
• Hương vị: Vị chát nồng rõ rệt, ít hậu ngọt hơn trà Nhật nhưng mùi trà rất mạnh.
• Giá thành: Trung bình, phù hợp cho kinh doanh.
• Ứng dụng: Nguyên liệu chính cho trà sữa, trà trái cây, đồ đá xay (Ice Blended).

4.3 Matcha Trung Quốc: Giải pháp kinh tế cho ngành thực phẩm

Matcha Trung Quốc thường tập trung vào sản lượng lớn, phục vụ nhu cầu làm bánh và sản xuất công nghiệp.

Đặc điểm sản xuất: Đa số trà trồng ngoài nắng và xử lý nhiệt bằng cách sấy chảo (pan-firing) giống trà xanh khô thông thường, thay vì hấp hơi nước.

Đặc điểm nhận diện:

• Màu sắc: Xanh xỉn, ngả vàng hoặc nâu (do bị oxy hóa).
• Hương vị: Đắng gắt, mùi giống lá trà khô hoặc cỏ khô.
• Độ mịn: Thô hơn, dễ bị vón cục khi pha.

Ứng dụng: Làm màu thực phẩm, làm bánh nướng, kem công nghiệp hoặc mỹ phẩm (mặt nạ trà xanh).

5. Những lưu ý khi sử dụng bột matcha và trà xanh

Tuy nhiên, để sử dụng bột matcha và trà xanh một cách hiệu quả và an toàn, cần lưu ý một số điều sau:

• Nên sử dụng sản phẩm nguyên chất, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng để đảm bảo chất lượng và an toàn cho sức khỏe.
• Không nên uống bột matcha và trà xanh quá nhiều, đặc biệt là vào buổi tối vì có thể gây mất ngủ.
• Nến tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng trà xanh.
• Bảo quản bột matcha và trà xanh ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Và sử dụng sản phẩm trong thời gian nhà sản xuất khuyến nghị để đảm bảo chất lượng được.

Cách sử dụng matcha và trà xanh đúng chuẩn và hiệu quả

6. Lợi ích tuyệt vời của bột matcha và trà xanh đối với sức khỏe

Matcha và trà xanh được mệnh danh là “siêu thực phẩm” từ thiên nhiên, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe như:

• Giảm nguy cơ ung thư: Trà xanh có chứa chất chống oxy hóa giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chất gây ung thư. Các chất chống oxy hóa trong trà xanh mạnh hơn vitamin C và E và có thể giúp bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương do ung thư.
• Tăng cường sức khỏe tim mạch: Uống matcha và trà xanh đều giúp giảm cholesterol xấu, cải thiện lưu thông máu; giảm nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
• Hỗ trợ giảm cân: EGCG tăng cường trao đổi chất, đốt cháy calo hiệu quả, giảm cảm giác thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
• Ngăn ngừa sâu răng: Kem đánh răng thường chứa tinh chất trà, có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn gây hôi miệng. Ngoài ra, các thành phần trong trà xanh có khả năng tiêu diệt vi khuẩn và vi rút gây bệnh răng miệng.
• Duy trì làn da khỏe mạnh: Matcha và trà xanh chứa rất nhiều thành phần EGCG – một trong những chất chống oxy hóa mạnh nhất, giúp làm chậm quá trình lão hóa da, giảm viêm do bức xạ UV và ngăn ngừa mụn.
• Giảm căng thẳng, thư giãn tinh thần: L-theanine giúp giảm lo âu, cải thiện tâm trạng, tạo cảm giác thư thái; hỗ trợ giấc ngủ ngon và sâu hơn.

7. Nên chọn mua bột matcha hay trà xanh?

Do bột matcha đi cùng với xu hướng F&B nên được ưa chuộng nhiều hơn so với bột trà xanh. Tuy lợi ích với sức khỏe của chúng tương đối giống nhau, nhưng mùi vị, kết cấu và đặc tính giữa matcha và trà xanh có sự khác biệt. Chính vì vậy, doanh nghiệp nên dựa trên mục tiêu sản xuất để lựa chọn nguyên liệu phù hợp.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần lựa chọn đối tác cung cấp hương liệu matcha và trà xanh uy tín để đảm bảo chất lượng của sản phẩm. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực F&B, WIN Flavor là một trong những đơn vị cung cấp các sản phẩm bột chiết xuất từ trà xanh nổi tiếng trên thị trường hiện nay. Sản phẩm của chúng tôi được chiết xuất từ ​​những lá trà xanh tươi tự nhiên của Nhật Bản và được pha chế theo công thức của các chuyên gia hương vị hàng đầu. 

Do đó, các sản phẩm luôn có cấu trúc hương vị mạnh mẽ, khả năng chịu nhiệt và là lựa chọn hương liệu hoàn hảo cho sản phẩm của doanh nghiệp. WIN Flavor cam kết đem đến cho doanh nghiệp sản phẩm bột matcha và trà xanh chất lượng cao với giá cả cạnh tranh nhất thị trường hiện nay.

WIN Flavor cung cấp bột matcha và trà xanh uy tín và chất lượng hàng đầu tại Việt Nam

Có thể thấy, matcha và trà xanh giúp bổ sung vitamin, khoáng chất thiết yếu cho cơ thể và tăng cường sức khỏe tổng thể. Vì vậy, hai nguyên liệu này được ứng dụng trong nhiều sản phẩm của ngành F&B. Nếu muốn phát triển sản phẩm từ hương vị này, doanh nghiệp nên nắm rõ sự khác nhau giữa matcha và trà xanh để lựa chọn loại nguyên liệu phù hợp. Đừng quên liên hệ với WIN Flavor để chọn mua hương liệu chất lượng với giá hợp lý nhất!

Bài viết và hình ảnh được tổng hợp bởi WIN Flavor.

Câu hỏi thường gặp về matcha và trà xanh

Trà xanh và matcha có gì khác nhau?

Dù đều có nguồn gốc từ cây chè Camellia sinensis, hai sản phẩm này hoàn toàn khác nhau về quy trình chế biến, đặc tính và giá trị sử dụng.

Tại sao matcha lại có vị tanh?

Vị tanh nhẹ trong matcha chủ yếu đến từ chất chlorophyll, một sắc tố màu xanh lục có trong lá trà. Khi lá trà được nghiền thành bột mịn, chất chlorophyll này sẽ giải phóng ra nhiều hơn, tạo nên vị đặc trưng của matcha. Ngoài ra, quá trình chế biến và bảo quản cũng ảnh hưởng đến hương vị của matcha.

Bột trà xanh ăn được không?

Bột trà xanh hoàn toàn ăn được. Sản phẩm thường được dùng để pha trà, làm bánh hoặc thêm vào các món ăn khác.

Matcha có phải là trà xanh không?

Có thể nói matcha là một dạng đặc biệt của trà xanh. Cả hai đều được làm từ cây chè, nhưng matcha trải qua quá trình chế biến phức tạp hơn, tạo ra sản phẩm có hàm lượng dinh dưỡng cao hơn và hương vị đậm đà hơn.

Matcha có đắng không?

Vị đắng là một đặc trưng của matcha. Tuy nhiên, độ đắng này có thể thay đổi tùy thuộc vào giống chè, mùa vụ và cách chế biến.

Mua matcha ở đâu chính hãng?

Bạn có thể mua matcha tại các cửa hàng thực phẩm chức năng, cửa hàng chuyên về trà, siêu thị lớn hoặc liên hệ WIN Flavor để tư vấn sản phẩm chính hãng giá tốt.

Matcha được làm từ gì?

Matcha được chế biến từ những lá non tươi tốt của cây Camellia sinensis. Qua quá trình tuyển chọn kỹ lưỡng, lá chè sẽ trải qua các công đoạn hấp, sấy và nghiền thành bột mịn bằng cối đá truyền thống, tạo nên một sản phẩm bột trà xanh tinh khiết và giàu dưỡng chất.

Có bầu uống matcha và trà xanh được không?

Phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào, bao gồm cả matcha. Caffeine trong matcha có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, do đó cần cân nhắc kỹ lưỡng.

Matcha và trà xanh có tác dụng gì?

Matcha chứa hàm lượng lớn catechin, đặc biệt là epigallocatechin gallate (EGCG), có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Bên cạnh đó, L-theanine trong matcha giúp tăng cường chức năng não bộ, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Uống matcha mỗi ngày có tốt không?

Việc tiêu thụ matcha hàng ngày mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả tối ưu, quý khách nên tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng và điều chỉnh lượng matcha phù hợp với cơ địa.

Matcha có gây mất ngủ?

Caffeine có trong matcha có thể gây kích thích hệ thần kinh, dẫn đến khó ngủ nếu sử dụng quá gần giờ đi ngủ. Tuy nhiên, L-theanine trong matcha lại có tác dụng làm dịu thần kinh, giúp cân bằng tác động của caffeine. Nên uống matcha vào buổi sáng hoặc trưa.

Uống matcha có say không?

Matcha không chứa cồn nên không gây ra tình trạng say xỉn như rượu bia.

Matcha để qua đêm được không

Để bảo quản hương vị và chất lượng, matcha nên được sử dụng ngay sau khi pha. Việc để matcha qua đêm có thể làm giảm hàm lượng các chất dinh dưỡng và ảnh hưởng đến hương vị của sản phẩm. Bột matcha nên bảo quản trong hộp kín, nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh nắng trực tiếp với nhiệt độ lý tưởng từ 15-20 độ C. Tránh để bột matcha tiếp xúc với không khí, độ ẩm cao hoặc mùi hôi vì chúng có thể làm giảm chất lượng của bột.

Cho con bú uống matcha được không?

Trong thời kỳ cho con bú, các bà mẹ nên hết sức thận trọng khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào. Việc sử dụng matcha có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ sơ sinh, do đó cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi quyết định.