Giảm đường trong mỗi nhóm sản phẩm đặt ra những thách thức khác nhau về cảm quan và cấu trúc. Với trà trái cây, cà phê 3in1 hay bánh quy, việc giảm sucrose có thể ảnh hưởng đến độ ngọt, thân vị, độ sánh, màu sắc và cấu trúc thành phẩm.

Bài viết tổng hợp ứng dụng MQ Sweet™ Balance trong 5 nhóm sản phẩm F&B, cùng các gợi ý concept và định hướng triển khai cho đội ngũ R&D. Theo đó, giảm đường không đơn thuần là thay thế chất tạo ngọt mà còn là quá trình điều chỉnh tổng thể profile cảm quan để duy trì trải nghiệm sản phẩm.

Pha chất tạo ngọt vào cà phê, cách giảm đường phổ biến. Nguồn: Food & Wine
Pha chất tạo ngọt vào cà phê, cách giảm đường phổ biến. Nguồn: Food & Wine
Key Takeaways
  • Đường không chỉ tạo vị ngọt mà còn góp phần hình thành thân vị, độ sánh, màu sắc và cấu trúc sản phẩm. Vì vậy, mỗi nhóm ngành hàng cần định hướng giảm đường phù hợp.
  • Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml chịu thuế suất 8% từ năm 2027 và 10% từ năm 2028.
  • MQ Sweet™ Balance là hệ giải pháp tạo ngọt cân bằng, có độ ngọt khoảng 75 lần đường mía, được định hướng ứng dụng trong các công thức giảm đường và đã trải qua thử nghiệm trên các quy trình hot-fill, pasteurization và UHT.
  • Các nhóm ứng dụng tiềm năng gồm nước giải khát, đồ uống hòa tan, sữa hạt, thức uống thể thao, gia vị và bánh kẹo. Mỗi nền sản phẩm cần được thử nghiệm để đánh giá mức độ phù hợp.
  • WIN Flavor đồng hành cùng doanh nghiệp qua quy trình 5 bước: tiếp nhận nhu cầu, tư vấn giải pháp, thiết kế và lựa chọn mẫu, điều chỉnh theo phản hồi, sản xuất mẫu thử (pilot run) và giao hàng.

1. Vì sao mỗi ngành hàng cần một giải pháp giảm đường riêng?

Đường không chỉ tạo vị ngọt mà còn góp phần hình thành thân vị, độ sánh, màu sắc và cấu trúc sản phẩm. Do đó, việc giảm đường có thể tác động khác nhau đến đặc tính cảm quan và chất lượng thành phẩm ở từng ngành hàng.

Trước yêu cầu này, các nhà cung cấp nguyên liệu như Tate & Lyle, Layn và HTBA đang phát triển các hệ giải pháp kết hợp, hướng đến điều chỉnh đồng thời vị ngọt, cấu trúc và chức năng của đường trong công thức, thay vì chỉ thay thế bằng một chất tạo ngọt đơn lẻ.

Mỗi loại đường có vai trò khác nhau trong từng sản phẩm. Nguồn: GLW | Health and Wellness + Dinner Recipes + Beauty M
Mỗi loại đường có vai trò khác nhau trong từng sản phẩm. Nguồn: GLW | Health and Wellness + Dinner Recipes + Beauty M

Tại Việt Nam, xu hướng giảm đường còn chịu tác động từ chính sách thuế. Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, bổ sung nước giải khát theo TCVN có hàm lượng đường trên 5g/100ml vào diện chịu thuế, với thuế suất 8% từ năm 2027 và 10% từ năm 2028. Một công thức mới cần nhiều vòng thử lab, pilot và kiểm tra hạn dùng. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu và điều chỉnh công thức từ sớm.

Ngành hàngĐường đang làm gìRủi ro khi rút đường
Nước giải khát, trà trái câyTạo cấu trúc vị, cân bằng vị chua, nổi bật hương trà, trái cây.Vị tổng thể trở nên loãng, vị chát của trà rõ hơn, hương trái cây kém nổi bật.
Đồ uống hòa tan, bột dinh dưỡngTạo vị ngọt và đóng góp đáng kể vào khối lượng thành phẩm dạng bột.Giảm khối lượng gói, làm lộ vị khoáng chất hoặc dư vị từ vitamin và các thành phần khác.
Sữa và đồ uống từ hạtTạo cảm giác ngọt béo, góp phần hoàn thiện thân vị và độ sánh.Vị ngọt mất cân bằng với nền béo, khiến sản phẩm có cảm giác loãng và kém đầy vị.
Thức uống thể thaoCân bằng vị ngọt, vị mặn và vị chua, giúp sản phẩm dễ uống.Vị có thể trở nên gắt hoặc nhạt, đặc biệt khi sử dụng lạnh hoặc trong quá trình vận động.
Gia vị, bánh kẹoGóp phần tạo màu khi gia nhiệt, hoàn thiện cấu trúc và cân bằng hương vị.Màu sắc thành phẩm nhạt hơn, bánh có thể khô và cứng, sốt hoặc gia vị giảm độ đầy vị.

Chất tạo ngọt cường độ cao dùng đơn lẻ còn dễ gây độ trễ vị ngọt và dư vị kim loại. WIN Flavor đã phân tích cách xóa bỏ sweetness lag và dư vị kim loại.

2. MQ Sweet™ Balance là gì và dùng trong công thức thế nào?

MQ Sweet™ Balance là hệ giải pháp tạo ngọt cân bằng (Balanced Sweetening System for Reduced-Sugar Applications), thuộc nền tảng MQ Sweet™ System do MQ Ingredients phát triển. Khác với các chất tạo ngọt thực phẩm được sử dụng đơn lẻ, MQ Sweet™ Balance được định hướng như một hệ thống thiết kế vị ngọt (Sweetness Design System), kết hợp với hương cải thiện vị ngọt (Sweetness Smoother) dựa trên công nghệ điều vị, nhằm hỗ trợ điều chỉnh và hoàn thiện profile vị ngọt trong công thức giảm đường.

Bánh, sữa chua, hạt là các nền cần hệ tạo ngọt riêng
Bánh, sữa chua, hạt là các nền cần hệ tạo ngọt riêng

Về nguyên tắc ứng dụng, hệ giải pháp này được phối hợp theo ba hướng: thay thế phần đường cần cắt giảm, bổ sung hương cải thiện vị ngọt và điều chỉnh các thành phần tạo cấu trúc nếu sản phẩm bị suy giảm thân vị hoặc độ sánh.

Các thông số kỹ thuật tham khảo của sản phẩm được trình bày tại trang sản phẩm MQ Sweet™ Balance B10.

Thông sốGiá trị tham khảo
DạngBột, phân tán và hòa tan trong nước
Độ ngọtKhoảng 75 lần đường mía (1,2-1,5g thay 100g đường)
Liều khởi điểm cho đồ uống RTD0,12-0,15 g/L cho mỗi 1°Brix độ ngọt cần thay thế (do R&D đề xuất)
Quy trình nhiệt đã thửHot-fill, pasteur, UHT
Nền acidĐồ uống pH khoảng 2,8-3,4
Cách đưa vào công thứcHòa tan trước thành dung dịch mẹ hoặc phối trộn khô (premix)

3. MQ Sweet™ Balance được ứng dụng trong những ngành hàng nào?

3.1. Nước giải khát và trà trái cây

Nước giải khát và trà trái cây thường có nền acid với pH khoảng 2,8–3,4. Khi giảm đường, sản phẩm có thể bộc lộ rõ vị chát của trà, trong khi hương trái cây trở nên kém nổi bật. Đây cũng là nhóm sản phẩm cần giải pháp giảm đường trong đồ uống với bối cảnh chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml.

Trà trái cây ít đường cần giữ vị chua ngọt cân bằng. Nguồn: Alesha Lane
Trà trái cây ít đường cần giữ vị chua ngọt cân bằng. Nguồn: Alesha Lane

MQ Sweet™ Balance được định hướng ứng dụng trong dải pH này, có thể phối hợp với chiết xuất trà và hương cải thiện vị ngọt nhằm điều chỉnh profile cảm quan, hỗ trợ cân bằng vị chát và hương trái cây. Mục tiêu giảm đường cần được xác định theo công thức cụ thể và kiểm chứng qua thử nghiệm thành phẩm.

3.2. Đồ uống hòa tan và bột dinh dưỡng

Trong các sản phẩm như cà phê 3in1 và bột dinh dưỡng, đường vừa tạo vị ngọt vừa đóng góp đáng kể vào khối lượng thành phẩm. Khi cắt giảm đường, sản phẩm có thể bị hụt khối lượng và làm lộ các nốt vị từ khoáng chất, vitamin hoặc hoạt chất chức năng.

Bột dinh dưỡng hòa tan cần chất tạo ngọt dễ tan, ít vón. Nguồn: Remedy's Nutrition
Bột dinh dưỡng hòa tan cần chất tạo ngọt dễ tan, ít vón. Nguồn: Remedy’s Nutrition

Theo thông số tham khảo của MQ Sweet™ Balance B10, khoảng 1,2–1,5g sản phẩm có thể thay thế 100g đường. Phần khối lượng được giải phóng có thể được cân nhắc bổ sung chất xơ hoặc các thành phần chức năng khác. Trong quá trình phát triển công thức, đội ngũ R&D cần đánh giá khả năng hòa tan trong nước lạnh và độ ổn định của hỗn hợp bột, đặc biệt là nguy cơ vón cục.

3.3. Sữa và đồ uống từ hạt

Trong các sản phẩm sữa và đồ uống từ hạt, nền protein và chất béo thực vật góp phần tạo độ béo, độ sánh và cảm giác đầy vị. Khi giảm đường, sự cân bằng giữa vị ngọt và nền béo có thể thay đổi, khiến sản phẩm trở nên loãng và kém hài hòa.

Sữa hạt giảm đường vẫn cần giữ vị béo tròn và độ sánh. Nguồn: Milky Plant
Sữa hạt giảm đường vẫn cần giữ vị béo tròn và độ sánh. Nguồn: Milky Plant

Với bài toán giảm đường trong sữa hạt, WIN Flavor đề xuất phối hợp hệ tạo ngọt với hương cải thiện vị ngọt để hoàn thiện cảm quan. Đồng thời, có thể cân nhắc điều chỉnh hệ tạo cấu trúc như gellan gum hoặc CMC ở liều lượng phù hợp nhằm bù đắp độ sánh và mouthfeel.

3.4. Thức uống thể thao

Thức uống thể thao cần duy trì vị dễ uống, đặc biệt khi sử dụng với lượng lớn trong quá trình vận động. Khi giảm đường, công thức cần được cân chỉnh để duy trì sự hài hòa giữa vị ngọt, vị mặn từ chất điện giải và vị chua.

Bên cạnh cảm quan, doanh nghiệp cần tính toán lại giá trị năng lượng dựa trên thành phần và thông số kỹ thuật (TDS) của hệ nguyên liệu sử dụng. Do sản phẩm thường được tiêu thụ ở nhiệt độ thấp, thử nghiệm cảm quan nên được thực hiện ở điều kiện uống thực tế.

3.5. Gia vị và bánh kẹo

Trong bánh kẹo, đường tham gia vào quá trình tạo màu khi gia nhiệt, đồng thời ảnh hưởng đến cấu trúc và độ giòn của thành phẩm. Vì vậy, giảm đường có thể làm thay đổi màu sắc, độ cứng và đặc tính cảm quan của sản phẩm. Với gia vị và nước xốt, điều chỉnh hàm lượng đường cũng góp phần kiểm soát mức độ tạo màu và caramel hóa trong quá trình chế biến.

Giải pháp phù hợp là kết hợp hệ tạo ngọt với các thành phần tạo khối hoặc tạo cấu trúc để bù đắp những chức năng bị thiếu hụt khi giảm đường. Đây cũng là hướng tiếp cận được Cargill triển khai thông qua hệ SweetDesign, kết hợp các thành phần tạo ngọt, ổn định và cấu trúc cho ứng dụng bánh nướng.

Thông tin công bố, MQ Sweet™ Balance đã được thử nghiệm trên các quy trình hot-fill, pasteurization và UHT. Đối với bánh nướng, doanh nghiệp cần thực hiện thử nghiệm riêng để đánh giá độ ổn định hương vị, màu sắc và cấu trúc sau gia nhiệt.

4. Gợi ý concept sản phẩm giảm đường từ MQ Sweet™ Balance

Bảng dưới là gợi ý ý tưởng cho R&D, không phải sản phẩm WIN Flavor đã thương mại hóa. Mỗi concept cần thử trên nền và quy trình của nhà máy.

Concept (gợi ý)Nền sản phẩmMục tiêu đườngGiải pháp phốiLưu ý thử nghiệm
Trà đào cam sả ít đườngTrà RTD, acid5g/100ml trở xuốngMQ Sweet™ Balance + chiết xuất trà + hương đào, cam sảĐộ chát của trà, độ ổn định hương sau hot-fill
Cà phê sữa hòa tan 3in1 giảm đườngBột hòa tanTheo mục tiêu nhãn hàngMQ Sweet™ Balance + hương cải thiện vị ngọt + chất xơ hòa tanĐộ hòa tan nguội, vón cục, khối lượng gói
Sữa yến mạch ít đườngĐồ uống từ hạt5g/100ml trở xuốngMQ Sweet™ Balance + hương cải thiện vị ngọt + gellan gum hoặc CMCĐộ sánh, tách lớp, cảm quan sau UHT
Nước điện giải vị chanh muốiThức uống thể thao5g/100ml trở xuốngMQ Sweet™ Balance + hương chanh + hệ điện giảiCân bằng ngọt, mặn, chua khi uống lạnh
Bánh quy bơ giảm đườngBánh nướngTheo mục tiêu nhãn hàngMQ Sweet™ Balance + chất tạo khối + hương bơMàu vỏ bánh, độ giòn, độ bền nhiệt khi nướng
Sốt chấm chua ngọt giảm đườngGia vị, sốtTheo mục tiêu nhãn hàngMQ Sweet™ Balance + chất tạo sánh + hương trái câyMàu sốt khi gia nhiệt, độ sánh, độ bền pH

5. WIN Flavor – Đối tác hàng đầu về giải pháp hương liệu và chiết xuất (R&D solution partner)

5.1. Năng lực nghiên cứu R&D & nguồn hương liệu – nguyên liệu đặc biệt nhập khẩu đạt chuẩn quốc tế

MQ Sweet™ Balance được phát triển trên nền tảng MQ Sweet™ System, kết hợp năng lực hương liệu thực phẩm và chiết xuất của MQ Ingredients. Trực thuộc MQ Ingredients với hơn 9 năm hoạt động, WIN Flavor đã triển khai hơn 638 dự án R&D cho hơn 138 doanh nghiệp. Phòng lab thử nghiệm trên chính nền sản phẩm của doanh nghiệp.

Mật ong, cỏ ngọt, đường phèn là các nguồn tạo ngọt. Nguồn: Diablo sugar free
Mật ong, cỏ ngọt, đường phèn là các nguồn tạo ngọt. Nguồn: Diablo sugar free

5.2. Dịch vụ phối chế hương vị độc quyền & gửi mẫu thử miễn phí cho doanh nghiệp

Đội ngũ R&D phối hương cải thiện vị ngọt cùng MQ Sweet™ Balance theo từng ngành hàng, gửi mẫu thử, đánh giá cảm quan và điều chỉnh theo phản hồi của doanh nghiệp.

5.3. Cam kết chứng nhận ATTP (Halal, ISO 22000) & chính sách cung ứng ổn định

WIN Flavor cung cấp tài liệu kỹ thuật (TDS), phiếu kiểm nghiệm (COA) theo từng lô và hồ sơ chứng nhận tương ứng với từng sản phẩm. Danh mục nguyên liệu có các chứng nhận như, ISO 22000, ISO 9001, Halal, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình đánh giá nguyên liệu, chuẩn bị hồ sơ công bố và thực hiện các yêu cầu ghi nhãn. Sau khi thống nhất công thức và kế hoạch sử dụng, hai bên phối hợp xây dựng phương án cung ứng phù hợp với nhu cầu sản xuất của nhà máy.

MQ Sweet™ Balance cần được đánh giá và điều chỉnh theo đặc tính của từng nền sản phẩm để đạt hiệu quả ứng dụng phù hợp. Quý doanh nghiệp có thể gửi brief qua form Yêu cầu mẫu thử, hotline 0909 086 896 hoặc email sales@mqflavor.com để đội ngũ R&D của WIN Flavor tư vấn và chuẩn bị mẫu.

6. Kết luận

Mỗi ngành hàng đều đối mặt với những thách thức riêng khi giảm đường, từ duy trì thân vị của nước giải khát, độ sánh của sữa hạt đến màu sắc và cấu trúc của bánh kẹo. MQ Sweet™ Balance kết hợp cùng hương cải thiện vị ngọt (Sweetness Smoother) hỗ trợ đội ngũ R&D điều chỉnh profile vị ngọt theo đặc tính của từng nền sản phẩm, thay vì chỉ thay thế đường bằng một chất tạo ngọt khác. Trước lộ trình áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt từ năm 2027, doanh nghiệp nên chủ động thử nghiệm và tối ưu công thức từ sớm để có thời gian đánh giá, hoàn thiện sản phẩm trước khi triển khai sản xuất.

Câu hỏi thường gặp về ứng dụng MQ Sweet™ Balance

MQ Sweet™ Balance dùng được cho những sản phẩm nào?

Hướng ứng dụng gồm nước giải khát, trà trái cây, đồ uống hòa tan, bột dinh dưỡng, sữa và đồ uống từ hạt, thức uống thể thao, gia vị và bánh kẹo. Mỗi sản phẩm cần thử nghiệm trên nền công thức cụ thể.

MQ Sweet™ Balance có chịu được tiệt trùng UHT không?

Giải pháp đã được thử qua hot-fill, pasteur và UHT. Doanh nghiệp nên kiểm tra lại trên quy trình nhiệt của nhà máy mình.

Dùng MQ Sweet™ Balance có giúp đồ uống tránh thuế tiêu thụ đặc biệt không?

Thuế áp dụng cho nước giải khát theo TCVN có hàm lượng đường trên 5g/100ml. MQ Sweet™ Balance được thiết kế cho các ứng dụng giảm đường, hỗ trợ đưa hàm lượng đường về mức này trở xuống. Mức giảm thực tế tùy công thức và cần kiểm nghiệm.

Giảm đường có làm sản phẩm bị loãng không?

Có thể, vì đường góp phần tạo thân vị và độ sánh. Cần phối hương cải thiện vị ngọt và chất tạo cấu trúc phù hợp để bù lại.

Doanh nghiệp nhận mẫu thử MQ Sweet™ Balance bằng cách nào?

Doanh nghiệp gửi brief qua hotline 0909 086 896, email sales@mqflavor.com hoặc form Yêu cầu mẫu thử trên website mqflavor.com.

Thông tin được đề cập trong nội dung chỉ mang tính chất tham khảo. Quý khách vui lòng liên hệ chuyên gia kỹ thuật, tư vấn viên hoặc bộ phận hỗ trợ của MQ Ingredients – WIN Flavor để được hướng dẫn và tư vấn cụ thể. Xem thêm